Nieuwe N69: niet versnipperen, maar ritsen

Nieuwe N69

Het is een prachtig gebied, waar de nieuwe N69 gepland staat. Langs mooie dorpen en landbouwgronden en door natuurrijk gebied. De beekdalen maken deel uit van het Natuurnetwerk Brabant (NNB) en Natura 2000. Dat willen provincie en Boskalis zo min mogelijk verstoren. Sterker nog: de weg moet echt onderdeel worden van het landschap. Helemaal naadloos gaat dat niet, maar wel via een ‘Groene rits’. Ecoloog Jeroen Mos, van Boskalis, legt de aanpak voor de Nieuwe N69 uit.

“Dieren volgen lijnvormige structuren van het landschap en bomenlijnen. Het is de bedoeling dat ze dat blijven doen en dat de nieuwe weg geen versnipperend effect geeft. De vele functies van de natuurlijke elementen willen we behouden en waar mogelijk zelfs versterken. Daarom ligt de focus van het wegontwerp op de landschappelijke inpassing.” 

Meerwaarde voor biodiversiteit

Dit sluit aan bij de ambitie van de provincie om de N69 de meest groene weg van Brabant te maken. Duurzaamheid staat voorop, met het streven dat de weg op termijn zelfs een meerwaarde gaat hebben voor de biodiversiteit in het gebied. Daarom doet Jeroen uitgebreid ecologisch onderzoek. Waar leven de dieren? Wat zijn hun looproutes? “We moeten uiteindelijk de landschapsstructuren naar de weg tóe trekken. De dieren geleiden door aanplant van een groen raamwerk op en rond de nieuwe weg en door aanleg van extra faunatunnels.” 

Minimale impact

De impact van de nieuwe weg op de aanwezige fauna moet dus zo klein mogelijk zijn. In het gebied leven diersoorten als vleermuizen, broedvogels en kleine marterachtigen. Die laatste zijn sinds kort strenger beschermd in Noord-Brabant. De ecoloog brengt de aanwezigheid van de verschillende soorten op dit moment in kaart. Met speciaal onderzoeksmateriaal in het veld stelt hij de aanwezigheid van bunzing, hermelijn en wezel vast. “En dat gaat goed! Ik werk onder andere met infrarood wildcamera’s, ‘Mostela’ cameravallen en sporenbuizen om pootafdrukken vast te leggen. De marterachtigen hebben van nature de neiging om in gangen te kruipen, vandaar deze buisconstructies. Inmiddels heb ik al op drie locaties de bunzing aangetroffen. Toevallig ontdekte ik gisteren ook een wezel.”

 

Ontheffingen en vergunningen

Deze informatie heeft Jeroen nodig voor het bepalen van mitigerende maatregelen en vervolgens het aanvragen van ontheffingen om straks de werkzaamheden te kunnen uitvoeren. Als een ingreep raakvlak heeft met de natuur, is daarvoor vaak een ontheffing van de Wet natuurbescherming nodig. “Voor de activiteiten in de uitvoeringsfase, zoals het graven of dempen van watergangen of het kappen van een boom, maar ook straks in de eindfase. Uitkomsten van de veldonderzoeken gebruiken we ook als input voor het ontwerp van de weg en de landschappelijke inpassing.”

Naar buiten

Als het ontwerp helemaal is afgestemd op de ecologische vereisten, zodat de impact op flora en fauna minimaal is, zit Jeroens taak er nog niet op. Hij blijft nauw betrokken in de uitvoeringfase. “Wat we schreven in de ontheffingsaanvraag, dat weten de collega’s van de uitvoering natuurlijk niet precies. Daarom is er het ecologisch werkprotocol. Daarin schrijven we kort en bondig welke maatregelen er in welke periode getroffen moeten worden. Gaan ze daar mee aan de slag, dan loop ik buiten ook mee.”

Vliegroutes en holtebomen

Voorlopig zit Jeroen nog volop in de fase van veldinventarisatie. “Het meest voorkomend is de vleermuis. We bestuderen de vliegroutes en bekijken vervolgens welke maatregelen we moeten treffen om ook díe lijnen niet te onderbreken. Als er een boom gekapt moet worden die een holte heeft waar vleermuizen verblijven, dan hangen we eerst elders vleermuiskasten op ter compensatie.

Elke boom in kaart

Die bomen worden overigens niet zomaar gekapt. Alle bomen in het projectgebied Nieuwe N69 zijn in kaart gebracht. “Elke boom is apart bekeken en ingemeten, waarbij behoud steeds het uitgangspunt is geweest. Nadat de bomen stuk voor stuk in kaart waren gebracht, rolden we het wegontwerp er over uit. Waar mogelijk pasten we het ontwerp aan. Dat doen we in een team met experts van landschapsarchitecten, technici en tekenaars.”

Ritsen

Er wordt buiten straks druk gewerkt, gegraven en grond verzet. “Maar dat alles is tijdelijk,” zegt Jeroen Mos. Hij ziet de aanleg van de nieuwe N69 als het inzetten van een rits, nadat het landschap voorzichtig, als met een tornmesje door stof, los is gesneden. “Een groene rits die alle functies voor gebruiker, omgeving én natuur weer met elkaar verbindt.”